Dr Hannah Mortimer - Psycholog dziecięcy i edukacyjny

Ten krótki artykuł jest skierowany do rodziców i opiekunów i skupia się na zaletach wspólnych twórczych działań dorosłych i małych dzieci.

Większość małych dzieci przejawia naturalną chęć rysowania, poczynając od niepewnych maźnięć u rocznych dzieci do dynamicznych zawijasów i bazgrołów u trzylatków. Naszym zadaniem będzie pomoc dziecku w rozwijaniu koordynacji wzrokowo-ruchowej wymaganej przy późniejszej nauce pisania i ćwiczeniu ruchów precyzyjnych.

Pamiętajmy, że dziecko najczęściej nie rysuje niczego konkretnego: źródłem zabawy i nauki jest sama czynność rysowania i przesuwania ołówka po papierze oraz podziwiania powstających kształtów. Najważniejszy jest proces, nie produkt – całość powinna być dobrą rozrywką.

Z czasem zauważymy, że pierwsze maźnięcia i kropki, często wykonywane z piąstką zaciśniętą na ołówku, zaczynają przypominać rysowane w przód i w tył szlaczki. Na tym etapie najlepiej sprawdzają się kredki świecowe i pastelowe oraz krótkie kawałki kredy. Roczne dzieci i dwulatki nadal często poznają świat, wkładając różne rzeczy do buzi, dlatego ważne jest, by kredki były nietoksyczne, nie miały tuszu i łatwo się zmywały.

Dzieci nie wiedzą jeszcze, na czym można rysować, a na czym nie, dlatego ich pierwsze próby plastyczne często wymagają od rodziców i opiekunów dużo cierpliwości i zrozumienia. Pilnując, by rysowały tylko na odpowiednich rzeczach, powinniśmy dawać im jednoznaczne informacje i skutecznie odwracać ich uwagę, gdy próbują rysować tam, gdzie im nie wolno.

Dziecko nie pamięta, jak prawidłowo trzymać kredkę i lubi eksperymentować, dlatego często zmienia ręce, pozycje i sposób trzymania. Gdy zauważymy już u niego wyraźną prawo- lub leworęczność (co zazwyczaj ma miejsce około 2 roku życia), możemy dać mu trójkątne kredki, które zachęcają do właściwego ułożenia trzech palców zamiast trzymania całą piąstką.

Zamiast pytać „Co to jest?” mówmy „Opowiedz, co chcesz zrobić”. Okażmy zainteresowanie poprzez pochwały i zachęty. Komentujmy na bieżąco czynności dziecka i starajmy się nie bombardować go zbyt wieloma pytaniami.

Z czasem z maźnięć i szlaczków powstaną linie i ludzkie postaci. Z reguły dziecko jako swój pierwszy „realistyczny” kształt rysuje człowieka. W większości przypadków umiejętność ta rozwija się poprzez typową sekwencję kształtów – warto to obserwować i zachować przykłady rysunków z poszczególnych etapów.

Nie wyrzucajmy niepotrzebnego papieru. Zawsze warto mieć pod ręką pudełko z kartkami i kredkami. Zabawę można urozmaicić, eksperymentując z kolorami i fakturami.

Wspólne rysowanie ma bardzo korzystny wpływ na ogólny rozwój dziecka: zachęca do mówienia, ułatwia postrzeganie ilości i przestrzeni oraz pozwala ćwiczyć precyzyjne ruchy palców. Dzieci bardzo lubią tworzyć, a – co najważniejsze – więź z dorosłym zwiększa ich poczucie pewności i bezpieczeństwa.

Warto zastanowić się nad innymi możliwościami rozwoju umiejętności plastycznych dziecka, takimi jak dostosowana do jego wzrostu tablica i kreda, biała, ścieralna tablica z mazakami czy też myszka komputerowa i prosta gra plastyczna ze strony CBeebies.