Jacqueline Harding, dyrektor ds. edukacyjnych

Witamy w świecie dziecięcej wyobraźni!

Gry i zabawy, które stymulują wyobraźnię małego dziecka, mają olbrzymie znaczenie dla jego dalszego rozwoju. Umiejętność wyobrażania jest cechą wyłącznie ludzką i zasługuje na to, by ją rozwijać i wspomagać.

To fascynujące, że wyobrażając sobie różne rzeczy, dzieci przy okazji bardzo wiele się uczą. Można to porównać z wypuszczeniem motyla – tak swobodnie czują się dzieci, które mogą się spodziewać pozytywnej reakcji dorosłych na swoje wyobrażeniowe zabawy.

Wyobraźnia wspomaga działanie mózgu

Wyobrażając coś sobie i robiąc coś „na niby”, dzieci przełamują ważną mentalną barierę. Umiejętność twórczego korzystania z wyobraźni ułatwia tworzenie połączeń między różnymi obszarami mózgu, odpowiedzialnymi za nabywanie wiedzy. Obszar odpowiadający za wyobraźnię jest ulokowany w płacie czołowym mózgu – wspomaga on też myślenie refleksyjne, empatię, zabawę i kreatywność.

Dusza nie myśli nigdy bez wyobrażenia – – Arystoteles

Z neurologicznego punktu widzenia, podczas wyobrażania i twórczego myślenia mózg dziecka przetwarza sygnały na wyższym poziomie: dziecko dosłownie więcej widzi, odczuwa i słyszy i przeżywa głębsze uczucia. Gier i zabaw opartych na wyobraźni nie należy traktować jako zbytku, ale jako warunek konieczny wszechstronnego rozwoju.

Od kiedy dzieci mogą uczestniczyć w takich zabawach?

Dzieci angażują się w stymulujące wyobraźnię zabawy w udawanie i odgrywanie ról od najmłodszych lat. Na przykład już w wieku 12 miesięcy, a niekiedy wcześniej, zaczynają wykorzystywać różne przedmioty w zastępstwie innych. Później zabawy oparte na wyobraźni stają się bardziej złożone i dzieci zaczynają odgrywać konkretne role. Kolejny etap to włączenie w skomplikowany wyobrażeniowy scenariusz innych osób.

Około 2-3 roku życia dzieci zaczynają zadawać sobie różne wersje pytania „co by było, gdyby…”.

W ten sposób zaczynają eksperymentować i bawić się swoimi myślami, a przed ich oczami otwiera się nowe bogactwo możliwości. Podziw i zaciekawienie malujące się na twarzy dziecka często pomagają nam dorosłym dostrzec i zrozumieć ten dreszcz, który towarzyszy tworzeniu w wyobraźni najbardziej nieprawdopodobnych historii.

Czy dzieci po prostu myślą o niebieskich migdałach?

Przed laty uważano, że wyobraźnia to mechanizm wykorzystywany przez dzieci w celu ucieczki od rzeczywistości. Obecnie jednak powszechne jest przekonanie o istotnym znaczeniu i roli wyobraźni w nauce rozumienia otaczającego świata.

Liczy się to, kim jesteśmy…

Każde dziecko potrzebuje czuć i wiedzieć, że jest wyjątkowe. Z tą potrzebą wiąże się kreatywne myślenie i oparte na wyobraźni działania, które należą tylko do niego, które pozwalają mu odczuć tę wyjątkowość. Tego rodzaju aktywność powinna być doceniona przez dorosłych. Przejawem twórczej ekspresji z użyciem wyobraźni nie musi od razu być perfekcyjny obraz, pełny utwór muzyczny czy wspaniała rzeźba, ale powinien on mieć dla nas osobiste znaczenie, być wyrazem tego, kim jesteśmy. Zabawa z użyciem wyobraźni może być oknem pozwalającym dostrzec sposób myślenia i odczuwania dziecka i przekonać się, co jest dla niego ważne.

Wzór do naśladowania

Obecność wokół dziecka obdarzonych wyobraźnią, kreatywnych dorosłych jest dla niego bez wątpienia bardzo korzystna. Jakże fascynująca jest świadomość, że dzięki wyobraźni nasze dziecko wyrośnie na człowieka pomysłowego, umiejącego rozwiązywać problemy i myśleć nietuzinkowo. To bardzo ważne umiejętności na rynku pracy!

Wykazujący troskę dorośli mogą pomóc dziecku rozwijać wyobraźnię i sprawić, że świat stanie się dla niego bezpieczniejszy. Mówiąc prosto, dzieci rozkwitają w obecności osób, które umieją marzyć i korzystać z wyobraźni.

Pomysły na zabawy rozwijające wyobraźnię:

W rogu pokoju ustawiamy pudełko i wkładamy do niego stare ubrania, kapelusze, biżuterię, kostiumy, rękawiczki itp.

Przechowujemy stare firanki, koce, narzuty i prześcieradła w celu wykorzystania do budowania namiotów i w innych zabawach pobudzających wyobraźnię.

Zachęcamy dziecko do tworzenia własnych światów poprzez budowanie z klocków, pudełek i innych materiałów. Na zmianę z dzieckiem wymyślamy różne historie.

Dołączamy do dziecka podczas wyprawy wyobrażonym autobusem, proponujemy pluszowemu misiowi filiżankę herbaty „na niby”, a gdy dziecko galopuje przez prerię, szukając wymyślonego skarbu – cóż, wchodzimy w rolę konia… a przy tym sami świetnie się bawimy!